|
Johannes Brahms (1833-1897) was een componist uit de romantiek. Toen hij werd geboren,. was de romantiek er echter al, en hij behoort niet tot haar wegbereiders. Graag stelt men hem voor als een tegenvoeter van Richard Wagner. In zijn late jaren was hij dat zeker maar tijdens de Dresdener revolutie van 1848, waaraan Richard Wagner actief deelnam, was Brahms pas 15 jaar oud.
 Zijn belangrijkste periode viel samen met het resignatieve burgerlijke individualisme; zijn stijl wordt getypeerd door het vormbesef van Beethoven en het gevoel voor klank van Robert Schumann. Ook al kan men hem beschouwen als een traditionalist, toch verbond hij deze traditie met progressiviteit wat de vorm betreft. Arnold Schönberg zag zelfs aanleiding tot het schrijven van een opstel met de ietwat provocerende titel Brahms, de progressieve. Er zijn meer dan 200 liederen voor solostem bekend van Brahms. Als hij niet zoveel zelfkritiek had gehad en niet in een opwelling veel had vernietigd, zouden er voor ons vandaag de dag nog meer liederen bewaard zijn gebleven. Brahms’ ideaal was het volkslied. Maar naarmate hij zich voor zijn tekstmateriaal meer richtte op poëzie uit zijn eigen tijd, stuwde deze zijn melodische vindingrijkheid tot steeds grotere hoogten op. Zijn liederen waren vaak gelegenheidscomposities, maar net zo vaak werden ze voor hem tot hartsaangelegenheden.
Het was ook de tijd van de salons en componisten werden daar als vorsten behandeld, terwijl de ware adel in die jaren moeilijke tijden doormaakte. Elke salon had zijn eigen kunstenaar en maakte met hem graag goede sier. Maar Brahms vluchtte liever in de eenzaamheid en onttrok zich aan sociale verplichtingen. Hij week uit naar de natuur om daar te genieten van de natuur die hij in zijn liederen beschreef om daar te genieten.
|
